مشاوره در ایدز

چرا مشاوره HIV/AIDS ضروری است؟

• ۱همیشگی بودن عفونت HIV
• ۲وجود مشکلات جسمی به دنبال عفونت HIV
• ۳وجود مشکلات روانشناختی بدنبال عفونت HIV
• ۴وجود مشکلات اجتماعی بدنبال عفونت HIV
• ۵نیاز به اطلاع رسانی در راستای کاهش رفتارهای پرخطر

مشاوره در ایدز برای چه کسانی است؟

• ۱افراد مبتلا به ویروس HIV و خانواده آنها
• ۲افرادی که برای HIV مورد آزمایش قرار می‌گیرند (پیش و پس از آزمایش)
• ۳افرادی که به دنبال وجود رفتارهای پرخطر در گذشته یا حال خواهان کمک هستند
• ۴گروه‌های پرخطر (معتادان تزریقی، گیرندگان فرآورده های خونی)

اهداف مشاوره در ایدز

• ۱ارائه حمایت روانشناختی به کسانی که زندگی آنها به وسیله HIV تحت تأثیر قرار گرفته است.
• ۲پیشگیری از عفونت HIV و انتقال آن به دیگران از راه:

الف: آماده کردن مراجع با دادن اطلاعات در مورد. (برای مثال انتقال، پیشگیری و آزمایش کردن).

ب: کمک به دوستان، خانواده و افراد مبتلا در راستای کنترل واکنش‌های هیجانی احتمالی نسبت به........ (مثل عصبانیت، ترس و انکار).

ج: گفتگو کردن در مورد فعالیت هایی که با نیاز و شرایط مراجع سازگار است.

د: تشویق مراجع به تغییر رفتار وقتی کنترل و پیشگیری از عفونت لازم است.

اهداف اجرای مشاوره پیش از آزمایش

• ۱آماده سازی برای مقابله بهتر با استرس و بحران
• ۲بررسی علت ارجاع برای آزمایش
• ۳بررسی میزان دانش و آگاهی مراجعه در زمینه HIV/AIDS
• ۴ارزیابی میزان خطر برای مراجع
• ۵مرور ماهیت آزمایش و پیامدهای نتیجه (مثبت، منفی، بینابینی)
• ۶توضیح در مورد دوره پنجره ای
• ۷تصمیم درست
• ۸برنامه ریزی جلسه آینده مشاوره (یک هفته پس از تاریخ آزمایش)

مزایای مشاوره پیش از آزمایش

• ۱ارتقاء پذیرش نتیجه آزمایش و توانایی های مدارا در مراجع
• ۲توانندسازی
• ۳تسهیل کردن زمینه تغیر رفتار
• ۴کاهش رفتارها و سبک زندگی پرخطر
• ۵کنترل اولیه عفونت‌های فرصت طلب
• ۶اعمال درمان‌های پیشگیرانه
• ۷ارائه اطلاعات و آموزش در زمینه پیشگیری
• ۸حمایت اجتماعی- هیجانی
• ۹تصحیح اطلاعات نادرست
• ۱۰برنامه ریزی برای مراقبت های بعدی

مراحل مشاوره پیش از آزمایش

• ۱ایجاد ارتباط و اطمینان بخشی
• ۲گفتگوی محرمانه در ارتباط با انجام آزمایش و رازداری
• ۳ارزیابی دانش و آگاهی فرد
• ۴ارزیابی قابلیت انطباق فرد

موارد مهم در ارزیابی خطر

• ۱فراوانی و انواع فعالیت‌های جنسی پرخطر
• ۲آیا فرد در گذشته یا حال عضوی از یک گروه پرخطر بوده یا خیر
• ۳آیا سابقه دریافت خون یا پیوند اعضا داشته یا خیر
• ۴آیا در معرض رفتارهایی مثل خالکوبی و تاتو کردن بوده است یا خیر

ارزیابی دانش و آگاهی

• ۱بررسی علت آزمایش
• ۲بررسی الگوهای رفتاری یا علائم نگرانی در مراجع
• ۳بررسی آگاهی بیمار در مورد آزمایش HIV و موارد کاربرد آن
• ۴باورهای مراجع در مورد HIV/AIDS
• ۵منابع حمایت اجتماعی و عاطفی مراجع
• ۶بررسی سابقه انجام آزمایش HIV در گذشته و نتیجه آن

نکات مهم در آماده کردن مراجع

• ۱تاکید بر محرمانه بودن مطالب مورد بحث
• ۲توضیح در مورد موارد کاربرد نتیجه آزمایش
• ۳آماده کردن مراجع برای مدارا با نتیجه آزمایش (بخصوص مثبت)
• ۴تاکید بر اهمیت حفظ روابط بین فردی حمایت کننده
• ۵گفتگو در مورد رفتارهای پرخطر مرتبط با مواد یا رابطه جنسی
• ۶تصحیح تعبیرات غلط و اطلاعات نادرست در موارد HIV/AIDS

وظایف مشاور پس از ارزیابی

• ۱اطلاعات واقعی و درست به مراجع بدهد
• ۲روش آزمایش را شرح دهد
• ۳عوارض اجتماعی، شخصی، طبی و روانی ناشی از جواب مثبت را مطرح و بررسی کند.
• ۴برای مشاوره پس از آزمایش ارتباط لازم را بوجود آورد
• ۵معنای پاسخ‌های مثبت کاذب، منفی کاذب و آزمایشات تکمیلی و دوره پنجره ای را توصیف کند
• ۶قرار مشاوره پی از آزمایش را تنظیم کند

اجزاء اساسی جلسه مشاوره پیش از آزمایش

• ۱پرسش مستقیم در مورد علت انجام آزمایش
• ۲توضیح در مورد تشخیص وجود یا عدم وجود آنتی بادی ویروس از راه آزمایش
• ۳گفتگو در مورد معنای آزمایش مثبت
• ۴گفتگو در مورد معنای آزمایش منفی
• ۵گفتگو در مورد احتمال نتیجه مثبت کاذب و نتایج آزمایش و واکنش‌های احتمالی
• ۶گفتگو در مورد محرمانه بودن نتایج آزمایش
• ۷گفتگو در مورد استرس ناشی از نتایج آزمایش و واکنش‌های احتمالی
• ۸گفتگو در مورد پیامدهای منفی احتمالی
• ۹کمک به مراجع در تصمیم به انجام آزمایش
• ۱۰قرار برای ملاقات بعدی و بحث در مورد نتایج آزمایش

مشاوره پس از آزمایش

نکات مهم

• ۱مشاوره بهتر است توسط همان مشاوره ای صورت بگیرد که مشاوره پیش از آزمایش را انجام داده
• ۲آرامش و سکوت در محل انجام مشاوره بسیار مهم است
• ۳محل صندلی و نحوه قرار گرفتن مشاور و مراجع (امکان تماس دست‌ها وجود داشته باشد)
• ۴حتماً دستمال کاغذی در دسترس مراجع قرار داده شود
• ۵مشاوره پس از آزمایش ممکن است تنها و آخرین شانس مشاور برای دیدار با فرد HIV مثبت است.
• ۶این مشاوره جنبه حمایتی دارد
• ۷زمان تجسس و بازخواست نیست
• ۸مراجع ممکن است قادر به کسب اطلاعات بیشتر نباشد
• ۹به مراجع باید جهت ابراز احساسات فرصت کافی داد
• ۱۰حتماً باید جلسات پیگیری در نظر گرفته شود.

اهداف مشاوره پس از آزمایش

• ۱آماده کردن نتیجه آزمایش
• ۲ارزیابی اطلاعات مراجع از نتیجه آزمایش
• ۳کمک به مقابله با واکنش‌های روان شناختی
• ۴مشخص کردن احتمال تداوم رفتارهای پرخطر و نیاز به مراقبت های پیگیرانه
• ۵اعلام حضوری جواب آزمایش (مثبت یا منفی)
• ۶بهتر است نتیجه آزمایش در اول جلسه دوم بطور مستقیم ارائه شود
• ۷پس از اعلام نتیجه باید به مراجع اجازه داده شود تا احساساتش را بیان کند
• ۸اطلاعات مراجع از نتیجه آزمایش ارزیابی شود
• ۹به مراجع کمک شود تا اطلاعات را خوب بفهمد و جذب کند

بیان نتیجه آزمایش

• ۱توجه داشتن به امکان بروز طیف وسیعی از واکنش‌های روانشناختی
• ۲توجه دادن مراجع به وجود دوره پنجره ای
• ۳واکنش به نتیجه مثبت (ابراز بی اعتقادی، انکار، خشم، احساس گناه، اتهام به خود، افسردگی و افکار خودکشی).

مشاوره پس از آزمایش منفی

• ۱اعلام نتیجه آزمایش و تعریف مفهوم آن
• ۲توجه دادن مراجع به وجود دوره پنجره ای
• ۳تاکید بر اینکه پاسخ منفی به معنای مصونیت از ابتلا نیست
• ۴تاکید بر اینکه پاسخ منفی به معنای مبتلا نبودن شریک جنسی نیست
• ۵ارزیابی بی درک مراجع از چگونگی پیشگیری از عفونت در آنِده و تاکید بر نقش فرد در این فرایند
• ۶تاکید بر لزوم اصلاح شیوه زندگی (اعتیاد و تماس جنسی ناایمن)
• ۷آموزش رفتارهای بهداشتی مثبت
• ۸بررسی لزوم انجام تست مجدد پس از ۳ یا ۶ ماه
• ۹تسهیل ارجاع فرد به مراکز حمایتی و یا کاهش آسیب
• ۱۰تاکید مهم به افرادی که در حال حاضر نتیجه آزمایش منفی دارند ولی دارای سابقه رفتار پرخطر بوده اند جهت انجام تست مجدد پس از ۳ یا ۶ ماه.

افراد نیازمند به انجام دوره ای آزمایش HIV

• ۱معتادان تزریقی
• ۲زنان روسپی
• ۳همسران افراد مبتلا به HIV
• ۴افراد بی بند و بار در روابط جنسی

نکات مهم در منفی باقی ماندن نتیجه آزمایش

• ۱عدم تماس جنسی حفاظت نشده
• ۲ترک اعتیاد
• ۳جایگزینی روش‌های غیرتزریقی جهت استفاده از مواد مخدر
• ۴عدم استفاده از سرنگ و سوزن مشترک جهت تزریق
• ۵درمان نکهدارنده با متادون
• ۶اطمینان بخشی به بیمارانی که بدون داشتن رفتار پرخطر بیش از حد نگران هستند

مشاوره پس از یک نتیجه مثبت

• ۱اطمینان بخشی از محرمانه بودن نتیجه آزمایش
• ۲اعلام نتیجه آزمایش (بصورت ساده و صریح)
• ۳توضیح در مورد مفهوم نتیجه آزمایش
• ۴توضیح در مورد تفاوت HIV و AIDS
• ۵ارائه زمان کافی به بیمار جهت درک نتیجه آزمایش
• ۶اطمینان یافتن از اینکه بیمار صحبت‌های شما درک نتیجه آزمایش
• ۷آگاهی یافتن از احساسات و واکنش‌های هیجانی-​عاطفی فوری ناشی از شنیدن نتیجه آزمایش
• ۸راهنمایی در زمینه امکان استفاده از خدمات پزشکی
• ۹ارائه نتیجه بصورت روشن و مستقیم
• ۱۰پرسش در مورد اینکه نتیجه مثبت برای فرد چه معنی دارد
• ۱۱ایجاد فرصت برای فرد جهت ابراز احساسات خود
• ۱۲مطلع کردن فرد در مورد مادام العمر بودن عفونت
• ۱۳تقویت امیدواری و ارائه حمایت و اطلاع رسانی در مورد درمان های موجود
• ۱۴توضیح در مورد لزوم اجتناب از رفتارهای پرخطر
• ۱۵توضیح در مورد احتمال انتقال عفونت به دیگران و روش‌های جلوگیری از آن
• ۱۶تاکید بر اینکه پاسخ مثبت مترادف با مرگ نیست و با وجود پیشرفت‌های پزشکی می‌توان به آینده امیدوار بود
• ۱۷توضیح در مورد داروهای ضدویروس ایدز و تأثیر آنها در طول مدت زندگی و کیفیت زندگی
• ۱۸توضیح در مورد نحوه انتقال بیماری
• ۱۹بررسی ایجاد تأثیر بیماری در زندگی شخصی، خانوادگی و اجتماعی
• ۲۰بررسی ابعاد ناشی از آشکار کردن نتیجه آزمایش به همسر یا افراد خانواده
• ۲۱بررسی امکان اطلاع دادن به همسر (شریک جنسی) در صورت تمایل و کسب اجازه از بیمار
• ۲۲توضیح در مورد تأثیر تغیر زندگی فرد در کنترل سیرپیشرفت بیماری (ترک اعتیاد، عدم استفاده از سرنگ و سوزن مشترک و رفتارهای جنسی ناایمن)
• ۲۳تاکید بر اصلاح شیوه زندگی (استفاده از تغذیه مناسب، ورزش و فعالیت‌های نشاط بخش)
• ۲۴تاکید بر عدم گوشه گیری از جمع دوستان و جامعه و ادامه فعالیت‌های اجتماعی.
• ۲۵تأکید بر امکان دسترسی مجدد به خدمات همان مرکز در صورت تمایل
• ۲۶مشخص نمودن جلسه بعدی با یک مشاور مشخص جهت پیگیری در اسرع وقت
• ۲۷ارائه خدمات کاهش آسیب در صورت امکان (کاندوم، سرنگ و سوزن)
• ۲۸اطمینان یافتن در دسترس بودن حمایت‌های فوری پس از ترک نمودن کلینیک (مثلاً چه کسی در خانه یا در نزدیکی وی قرار دارد)
• ۲۹ارجاع مراجع به روانپزشک یا روانشناس و یا مددکار اجتماعی، در صورت احتمال وقوع حوادث ناخوشایند متعاقب اعلام نتیجه آزمایش
• ۳۰کلیه افراد HIV مثبت نیازمند ارجاع جهت استفاده از خدمات پزشکی هستند. لذا ارائه اطلاعات کافی در رابطه با خدمات پزشکی و مراقبتی درمانی و بهداشتی ضرورت دارد.
• ۳۱کلیه افراد آزمایش مثبت نیازمند ارجاع جهت خدمات روانشناسی و حمایتی و مددکاری هستند
• ۳۲ارائه بروشور شامل اطلاعات کلی از مراکز ارائه دهنده خدمات همراه با تلفن تماس

ارزیابی موارد زیر ضمن اعلام نتیجه مثبت

• ۱افسردگی
• ۲احتمال خودکشی
• ۳خشم (یا اعمال خشونت آمیز و تمایل به انتقام از دیگران
• ۴اضطراب ناشی از ترس از مرگ
• ۵نگرانی از دست دادن مقبولیت خانوادگی، شغل و یا کیفیت و نحوه زندگی
• ۶نگرانی در مورد اثرات درمان

موارد مهم جلسه مشاوره پس از آزمایش

• ۱آماده کردن نتیجه آزمایش
• ۲اجازه به بیمار برای ابراز احساسات و واکنش‌هایش
• ۳ارزیابی درک و فهم فرد از نتیجه آزمایش
• ۴بررسی راه‌های انتقال عفونت
• ۵ارزیابی وضعیت روانشناختی فرد
• ۶پیشنهاد پیگیری روانپزشکی
• ۷ارزیابی رفتارهای مخاطره آمیز و تعهد فرد به شیوه های کاهش خطر
• ۸پیشنهاد پیگیری طیب (در صورت لزوم)
• ۹توصیه خدمات حمایتی اضافی مورد نیاز

عوامل موثر در نحوه پذیرش خبر عفونت HIV

• ۱سلامت جسمانی فرد در آن زمان (احتمال واکنش تأخیری اگر فرد بیمار باشد)
• ۲میزان آمادگی فرد برای خبر
• ۳وضعیت روانشناختی قبل از آزمایش
• ۴وجود حمایت اجتماعی و امکان مطلع کردن دوستان (رضایت شغلی و خانوادگی، فرصت‌های تفریحی، منزوی نبودن، وضعیت اقتصادی خوب)
• ۵ارزش‌های فرهنگی و معنوی وابسته به ایدز، بیماری و مرگ

مراحل مشاوره پس از آزمایش

اول: اعلام نتایج آزمایش (دادن فرصت سوال کردن، تفسیر نتایج بطور عادی)

دوم: یکپارچگی شناختی (معنای نتایج برای فرد، تصحیح تصورات غلط)

سوم: یکپارچگی هیجانی (شما چه احساسی دارید؟ معتبر ساختن احساسات)

چهارم: یکپارچگی رفتاری (مراقبت از خود و دیگران، کاهش خطر، پیگیری پزشکی)

پنجم: یکپارچگی بین فردی (به چه کسی خواهد گفت؟ ایجاد سیستم حمایتی)

ششم: مداخله در بحران

مراقبت از افراد HIV مثبت

• ۱آموزش روش‌های مراقبت های بهداشتی جهت عدم ابتلا به عفونت‌های فرصت طلب
• ۲آموزش در مورد راه‌های انتقال بیماری
• ۳آموزش در مورد روش‌های جنسی سالم
• ۴عدم استفاده از مسواک و تیغ ریش تراشی دیگران
• ۵عدم اهدای خون و عضو
• ۶مطلع کردن پزشکان و دندانپزشکان از وضعیت خود
• ۷اعلام اینکه داروهای موجود می‌توانند سیر پیشرفت بیماری را آهسته کرده و کیفیت زندگی را بهبود ببخشند.
• ۸اعلام اینکه برای عفونت‌های فرصت طلبی داروهای موثر و خوبی وجود دارند.

چگونگی حفظ سلامتی در افراد HIV مثبت

• ۱تأکید بر اهمیت انجام مراجعات دوره ای به یک پزشک مشخص
• ۲انجام واکسیناسیون هپاتیت B و دیفتری و کزاز
• ۳اجتناب از مصرف سیگار، مواد مخدر و مشروبات الکلی
• ۴تأکید بر اهمیت تغذیه سالم
• ۵انجام ورزش منظم روزانه برای حفظ سلامتی و تناسب اندام
• ۶تأکید بر اهمیت خواب و استراحت کافی
• ۷اجتناب از استرس و حفظ آرامش
• ۸تأکید بر شرکت و ادامه فعالیت‌های گروهی و اجتماعی

خدمات قابل ارائه توسط سیستم های بهداشتی درمانی

• ۱خدمات مشاوره ای و روانشناسی بصورت فردی یا گروهی
• ۲ارائه خدمات کاهش آسیب بطور رایگان (آموزش جهت تغییر رفتار، کاندوم، تحویل سرنگ و سوزن، درمان نگهدارنده با متادون)
• ۳ارائه مراقبت‌های پزشکی بیماران جهت HIV/AIDS و STI و هپاتیت‌ها
• ۴غربالگری از نظر عفونت‌های فرصت طلب (سل، توکسو و پلالسموز) و برخی سرطان‌ها
• ۵ارائه خدمات تنظیم خانواده
• ۶ارجاع به متخصصین عفونی، روانپزشک، پوست و دندانپزشکی
• ۷تلاش در جهت حفظ شغل بیماران
• ۸ارائه حمایت های اجتماعی (مادی و معنوی)
• ۹جلوگیری از طردشدن توسط صاحبان شاغل پس از اطلاع از بیماری
• ۱۰توانمندسازی بیماران با ایجاد گروه‌های همیار از بین بیماران و معرفی مبتلایان جهت حرفه آموزی و امرار معاش

پایان مقاله